20 lipca

Konstytucja francuska z 3 września 1791 roku

część I stanowi Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela

Tytuł II
O podziale królestwa i o stanowisku obywateli

Art. 1. Królestwo jest jedno i niepodzielne: jego terytorium jest podzielone na 83 departamenty, każdy departament na dystrykty, każdy dystrykt na kantony.
Art. 2. Obywatelami francuskimi są:
- urodzeni we Francji z ojca Francuza;
- urodzeni we Francji z ojca cudzoziemca, którzy na stałe miejsce pobytu obrali królestwo;
- urodzeni w obcym kraju z ojca Francuza, którzy przybyli, by osiąść we Francji i złożyli przysięgę obywatelską;
- wreszcie ci, którzy urodzeni w obcym kraju i wywodzący się w jakimkolwiek stopniu z Francuza lub Francuzki ekspatriowanych ze względów religijnych, przybyli na stałe do Francji i złożyli przysięgę obywatelską.
Art. 7. Ustawa uznaje zawarcie małżeństwa za umowę cywilną. Władza ustawodawcza ustali dla wszystkich bez różnicy mieszkańców sposób, w jaki będzie się stwierdzać narodziny, zawarcie małżeństwa, zgony (…)
Art. 8. Obywatele francuscy (…) w miastach i na określonych obszarach wiejskich tworzą gminy(…)
Art. 9. Obywatele tworzący gminę mają prawo wybierać na określony czas (…) tych spośród siebie, którzy pod nazwą urzędników municypalnych mają kierować sprawami gminy (…).

Tytuł III
O władzach publicznych

Art. 1. Władza zwierzchnia jest jedna, niepodzielna, niepozbywalna i niepodlegająca przedawnieniu. Należy ona do Narodu; żadna część Ludu ani żadna jednostka nie może sobie przyznać jej wykonywania.
Art. 2. Naród, będący jedynym źródłem wszelkiej władzy, sprawuje ją tylko przez delegację. Ustrój francuski jest reprezentacyjny: reprezentantami są Ciało Ustawodawcze i Król.
Art. 3. Władza ustawodawcza jest delegowana Zgromadzeniu Narodowemu złożonemu z reprezentantów wybranych swobodnie na określony czas przez lud. Zgromadzenie Narodowe ma ją sprawować z sankcją królewską, w sposób poniżej określony.
Art. 4. Rząd jest monarchistyczny: władza wykonawcza jest delegowana Królowi i jest pod jego powagą sprawowana przez ministrów i innych odpowiedzialnych urzędników w sposób poniżej określony.
Art. 5. Władza sądowa jest delegowana sędziom wybranym na określony czas przez lud.

Rozdział 1 O Ustawodawczym Zgromadzeniu Narodowym

Art. 1. Zgromadzenie Narodowe stanowiące Ciało Ustawodawcze jest stałe i składa się tylko z jednej izby.
Art. 2. Powoływane ono będzie co dwa lata drogą nowych wyborów. Każdy okres dwuletni stanowić będzie jedną legislaturę.
Art. 5. Ciało Ustawodawcze nie może być rozwiązane przez króla.

Część I. Liczba posłów. Podstawy reprezentacji.
Art. 1. Liczba posłów w Ciele Ustawodawczym wynosi 745 w stosunku do 83 departamentów, z których składa się królestwo (…).
Art. 2. Mandaty poselskie przyznane będą 83 departamentom stosownie do trzech czynników: podziału terytorialnego, ludności, podatku bezpośredniego.

Część II. Zgromadzenie pierwiastkowe. Powoływanie elektorów.
Art. 1. Dla utworzenia Zgromadzenia Narodowego obywatele czynni zbierać się będą co dwa lata na zgromadzeniach pierwiastkowych w miastach i kantonach (…).
Art. 2. Aby zostać obywatelem czynnym, należy:
- być Francuzem z urodzenia lub z tytułu nabycia obywatelstwa;
- ukończyć 25 rok życia;
- posiadać miejsce zamieszkania w mieście lub w kantonie od czasu określonego przez ustawę;
- płacić w jakimkolwiek miejscu królestwa podatek bezpośredni, równy co najmniej wartości pracy trzydniowej i przedstawić na to pokwitowanie;
- nie pozostawać w stanie służebnym, to znaczy nie być służącym za wynagrodzeniem;
- być wpisanym w gminie na listę gwardii narodowej;
- złożyć przysięgę obywatelską
Art. 6. Zgromadzenia pierwiastkowe powołują elektorów w liczbie proporcjonalnej do liczby obywateli czynnych zamieszkałych w mieście lub kantonie. Powoła się jednego elektora na 100 obywateli czynnych, obecnych i nieobecnych na Zgromadzeniu (…).

Część III. Zgromadzenie elektoralne. Wybór posłów.
Art. 1. Elektorzy powołani w każdym departamencie zbiorą się dla dokonania wyboru posłów w ilości przyznanej danemu departamentowi oraz ich zastępców w liczbie równiej 1/3 ilości posłów (…).
Art. 2. Posłowie oraz ich zastępcy wybrani będą absolutną większością głosów spośród obywateli czynnych departamentu.
Art. 3. Każdy obywatel czynny, niezależnie od stanu, zawodu i wysokości płaconego podatku, może zostać wybrany na przedstawiciela Narodu.
Art. 7. Posłowie wybrani w departamentach nie będą reprezentantami jednego, określonego departamentu, lecz całego Narodu i nie będzie im wolno udzielać jakichkolwiek instrukcji wiążących.

Część V. Zebranie się reprezentantów w Ustawodawczym Zgromadzeniu Narodowym.
Art. 7. Reprezentanci Narodu są nietykalni: nie będą mogli być ścigani, oskarżeni i sądzeni za to, co powiedzą, napiszą  lub zdziałają przy wykonywaniu swych funkcji poselskich.
Art. 8. W wypadku czynów przestępczych można ich ująć na gorącym uczynku albo na mocy nakazu aresztowania, ale zawiadomi się o tym niezwłocznie Ciało Ustawodawcze, a dochodzenie będzie wolno kontynuować nie wcześniej, niż Ciało Ustawodawcze nie postanowi, iż istnieje podstawa do oskarżenia.

Rozdział 2. O godności królewskiej, regencji i ministrach

Część I. O godności królewskiej i Królu
Art. 1. Godność królewska jest niepodzielna i delegowana dziedzicznie panującej dynastii w linii męskiej i w porządku primogenitury, z wieczystym wyłączeniem kobiet i ich potomstwa.
Art. 2. Osoba Króla jest nietykalna i święta. Jego jedyny tytuł brzmi: Król Francuzów.
Art. 3. Nie ma we Francji autorytetu wyższego ponad Ustawę. Król rządzi na mocy Ustawy i jedynie w jej imieniu może wymagać posłuszeństwa.
Art. 4. Król, przy objęciu tronu lub po dojściu do pełnoletności, składa w obecności Ciała Ustawodawczego przysięgę Narodowi, że będzie wierny Narodowi i Ustawie (…).
Część IV. O ministrach
Art. 1. Jedynie do Króla należy powoływanie i odwoływanie ministrów.
Art. 2. Członkowie obecnego Zgromadzenia Narodowego oraz przyszłych legislatur, członkowie Trybunału kasacyjnego i najwyższej ławy przysięgłych nie mogą być mianowani ministrami (…).
Art. 4. Żadne rozporządzenie królewskie nie może być wykonane, jeżeli nie jest zaopatrzone w podpis Króla i w kontrasygnaturę ministra lub kierownika wydziału.
Art. 5. Ministrowie są odpowiedzialni za wszystkie przestępstwa popełnione przez nich przeciwko bezpieczeństwu państwa i przeciwko Konstytucji; za wszelkie naruszenie własności i wolności jednostki; za wszelkie trwonienie pieniędzy przeznaczonych na wydatki w ich resorcie.

Rozdział 4. O sprawowaniu władzy wykonawczej

Art. 1. Najwyższa władza wykonawcza spoczywa wyłącznie w ręku króla. Król jest najwyższym zwierzchnikiem ogólnej administracji królestwa; powierza mu się staranie o czuwanie nad utrzymaniem porządku i bezpieczeństwa publicznego. Król jest najwyższym zwierzchnikiem armii lądowej i marynarki wojennej. Królowi powierza się staranie o czuwanie nad bezpieczeństwem zewnętrznym królestwa.

Rozdział 5. O władzy sądowej

Art. 1. Władza sądowa nie może być w żadnym wypadku wykonywana ani przez Ciało Ustawodawcze, ani też przez Króla.
Art. 2. Sądownictwo wykonują bezpłatnie sędziowie wybierani na określony czas przez lud. (…) Można ich usunąć jedynie w przypadku przestępstwa osądzonego w sposób należyty, a zawiesić w urzędowaniu jedynie na skutek uzasadnionego oskarżenia (…).
Art. 7. W kantonach i w miastach ustanowi się jednego lub więcej sędziów pokoju (…).
Art. 9. W sprawach karnych żaden obywatel nie może być sądzony inaczej jak na podstawie oskarżenia wniesionego przez ławę przysięgłych lub zadekretowanego przez Ciało Ustawodawcze w wypadku, gdy do niego należy wniesienie sprawy. Po przyjęciu oskarżenia stan faktyczny zostanie rozpoznany i ustalony przez ławę przysięgłych. (…) Liczba przysięgłych zajmujących się rozpoznaniem stanu faktycznego nie może być niższa niż 12. Zastosowaniem ustawy zajmą się sędziowie (…).
Art. 19. W całym królestwie jest tylko jeden Trybunał Kasacyjny (…)
Art. 20. W sprawach kasacyjnych Trybunał Kasacyjny nie może rozpoznawać istoty sprawy; po kasacji wyroku wydanego w takim postępowaniu, w którym została naruszona forma lub w którym nastąpiło wyraźne pogwałcenie ustawy, trybunał odeśle sprawę do rozpoznania merytorycznego właściwemu sądowi.
Art. 23. Najwyższy Trybunał Narodowy złożony z członków Trybunału Kasacyjnego i z najwyższej  ławy przysięgłych rozpoznawać będzie przestępstwa ministrów i głównych urzędników spośród władzy wykonawczej oraz zbrodnie przeciw bezpieczeństwu państwa, gdy Ciało Ustawodawcze wniesie akt oskarżenia.

© Solmedia 2019

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii. Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to.

Zrozumiałem